[ 2 ] كلمة بها تجمع « 1 » بين ظهوره سبحانه « 2 » وخفائه هستى أو پيداتر از هستى « 3 » ساير اشياست ؛ زيرا كه هستى أو حقيقي وبه خود پيداست . وهستى ساير أشياء مجازى وبه أو هويدا : « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ » « 4 » . نور ، چيزى را گويند « 5 » كه به خود پيدا وپيدا كنندهء ساير أشياء باشد . مبدأ ادراك همهء أشياء ، هستى است هر چه را « 6 » ادراك كنى ، أول هستى مدرك شود . اگر چه از ادراك اين ادراك غافل باشى واز غايت ظهور مخفى ماند . ادراك مبصر بي واسطهء نور ديگر ، چون شعاع صورت نبندد ، با آن كه شعاع از غايت ظهور در آن حالت غير مرئى مىنمايد ، تا آن كه « 7 » طايفه [ اى ] انكار آن مىكنند . [ و ] نوري كه واسطهء ادراك شعاع بود ، بر آن قياس بايد كرد : « نُورٌ عَلى نُورٍ يَهْدِي اللَّهُ لِنُورِهِ مَنْ يَشاءُ » « 8 » . قال بعض العلماء « 9 » : « ولا تعجب « 10 » في « 11 » اختفاء شيء بسبب ظهوره ؛ لأنّ « 12 » الأشياء إنّما تستبان بأضدادها . وما عمّ وجوده ، حتّى لا ضدّ له عسر إدراكه » « 13 »

--> ( 1 ) - مر : تجمع بها . ( 2 ) - مر : - سبحانه . ( 3 ) - مر : + همه . ( 4 ) - النور : 35 . ( 5 ) - مر : مىگويند . ( 6 ) - مر : - را . ( 7 ) - دا : - آن كه . ( 8 ) - النور : 35 . ( 9 ) - دا ، مر : - قال بعض العلماء . ( 10 ) - في المصدر : تتعجّب . ( 11 ) - في المصدر : من . ( 12 ) - في المصدر : فإنّ . ( 13 ) - جامع السعادات : ج 3 ، ص 139 .